Φοιτητικές εκλογές: Μάυρο σε ΔΑΠ και ΠΑΣΠ - Ψηφίζουμε Αριστερά!

Οι φοιτητικές εκλογές διεξάγονται σε μία εξαιρετικά κρίσιμη περίοδο για το φοιτητικό κίνημα. Το δημόσιο πανεπιστήμιο έχει δεχθεί απανωτά πλήγματα τα τελευταία χρόνια και πλέον βρίσκεται στα πρόθυρα κατάρρευσης. Είναι χαρακτηριστικό ότι τα τελευταία 5 χρόνια η κρατική χρηματοδότηση των ΑΕΙ έχει μειωθεί κατά 70% ενώ έχει πεταχτεί στο δρόμο το 25% των εργαζομένων, εκπαιδευτικών και διοικητικών. Οι αντιδραστικές αλλαγές στα πανεπιστήμια (εντατικοποίηση, υποβάθμιση πτυχίων, συμμόρφωση με τις επιταγές της ΕΕ και της συνθήκης της Μπολόνια κλπ),  τις οποίες οι προηγούμενες κυβερνήσεις βάφτισαν «μεταρρυθμίσεις», υποστηρίχτηκαν από την ΔΑΠ και την ΠΑΣΠ οι οποίες παρουσίαζαν τις αντιμεταρρυθμίσεις σαν τον δρόμο τάχα για την αναβάθμιση των ελληνικών πανεπιστημίων στα πρότυπα των μεγάλων ευρωπαϊκών και αμερικάνικων πανεπιστημίων. Τώρα που τα αποτελέσματα αυτών των «μεταρρυθμίσεων» είναι πλέον ορατά, κάθε φοιτητής οφείλει να καταδικάσει στις φοιτητικές εκλογές την ΔΑΠ και την ΠΑΣΠ.

Σήμερα, εν μέσω της κρίσης του συστήματος, η ανασυγκρότηση του φοιτητικού κινήματος είναι ποιο επιτακτική από ποτέ. Χρειάζονται μαχητικοί, δραστήριοι σύλλογοι, χρειάζεται το φοιτητικό κίνημα να κάνει αποφασιστικά βήματα για την αγωνιστική επανίδρυση της ΕΦΕΕ και να προετοιμαστεί για τους μεγάλους αγώνες που βρίσκονται μπροστά μας. Αυτό δεν μπορεί να γίνει βέβαια όσο οι φοιτητικές παρατάξεις της Αριστερά παραμένουν περιορισμένες σε μια συνδικαλιστική λογική προβολής μόνο επιμέρους αιτημάτων για τη βελτίωση του δημόσιου πανεπιστημίου. Η Αριστερά οφείλει να  δώσει μία συνολική πολιτική διέξοδο.

Σε συνθήκες βαθιάς εργασιακής ανασφάλειας, αλματώδους αύξησης της ανεργίας , μείωσης των μισθών, γενικά μπροστά σε ένα αβέβαιο μέλλον οι φοιτητές είναι  απρόθυμοι να κινητοποιηθούν για θέματα που αφορούν αποκλειστικά την εκπαίδευση. Ένας φοιτητής μπορεί να ρωτήσει δικαιολογημένα: γιατί να παλέψω για ένα καλύτερο πανεπιστήμιο όταν αύριο δεν ξέρω αν θα έχω δουλειά, έναν αξιοπρεπή μισθό;  Χωρίς την ύπαρξη μιας ξεκάθαρης προοπτικής για νικηφόρους αγώνες, για μια συνολική πολιτική λύση είναι φυσικό να επικρατεί  σκεπτικισμός και  μια διάθεση για ατομικές λύσεις στη φοιτητική νεολαία.

Γι’ αυτό το λόγο, το φοιτητικό κίνημα πρέπει να συνδέσει τα αιτήματα που αφορούν το πανεπιστήμιο και την εκπαίδευση, με αιτήματα που δίνουν λύση στη μάστιγα της ανεργίας και της φτώχειας. Χρειάζεται η συνειδητή και οργανωμένη πάλη των φοιτητών, των μαθητών, των νέων εργαζόμενων και ανέργων για μία λύση εξουσίας για την εργαζόμενη πλειοψηφία, για την ανατροπή του παρηκμασμένου και άρρωστου καπιταλιστικού συστήματος. Χρειάζεται να παλέψει για: 

• Άμεση κατάργηση όλων των αντι-εκπαιδευτικών νόμων των προηγούμενων κυβερνήσεων.
• Αύξηση των κρατικών δαπανών για την Παιδεία. Καμία ιδιωτική χρηματοδότηση. Κάλυψη των υλικοτεχνικών αναγκών κάθε ιδρύματος. Παιδεία αποκλειστικά δημόσια και δωρεάν, κατάργηση κάθε ιδιωτικής εκπαίδευσης. Δωρεάν σίτιση-στέγαση- μεταφορές για όλους τους φοιτητές. Ανέγερση νέων εστιών που να καλύπτουν τις ανάγκες, με κρατική χρηματοδότηση.

• Ελεύθερη πρόσβαση στα Πανεπιστήμια.

• Ενιαίος κρατικός φορέας σχεδιασμού της Παιδείας κάτω από φοιτητικό και εργατικό έλεγχο.

• Ένα πτυχίο μία θέση εργασίας. Εξασφαλισμένη θέση εργασίας με πλήρη δικαιώματα και ανθρώπινες αμοιβές για όλους τους απόφοιτους σχολείων και σχολών. Κινητή κλίμακα ωρών εργασίας, μείωση των ωρών εργασίας για να βρουν όλοι δουλειά.

Μύθοι για τον Μαρξισμό - Γ' μέρος

Τι γίνεται όμως με την ανθρώπινη φύση; Δεν είμαστε εκ φύσεως άπληστοι;

Το ζήτημα της λεγόμενης ''ανθρώπινης φύσης'' είναι ένα από τα συνηθέστερα επιχειρήματα κατά του σοσιαλισμού - αλλά είναι επίσης και ένα από τα πιο εύκολα να απομυθοποιηθούν.

Πολλοί πιστεύουν ότι ο τρόπος που σκέφτονται οι άνθρωποι ήταν ανέκαθεν ο ίδιος και πως πάντα θα σκεφτόμαστε με τον τρόπο που σκεφτόμαστε τώρα. Αλλά μερικά παραδείγματα θα δείξουν ότι τίποτα δεν θα μπορούσε να είναι απέχει περισσότερο από την αλήθεια. Το θέμα είναι, ότι όπως όλα τα πράγματα στη φύση,η ανθρώπινη συνείδηση και η κοινωνία βρίσκονται πάντα σε μια κατάσταση αλλαγής. Ο Μαρξ εξήγησε πως ''οι συνθήκες καθορίζουν τη συνείδηση''. Με άλλα λόγια, το κοινωνικό μας περιβάλλον καθορίζει σε μεγάλο βαθμό πως σκεφτόμαστε. Για παράδειγμα, αν γεννιόμασταν χιλιάδες χρόνια πριν ως αγρότες στην Κίνα, η κοσμοθεωρία μας θα ήταν πολύ διαφορετική! Αν γεννιόμασταν αριστοκράτες στην Κίνα χιλιάδες χρόνια πριν, θα είχαμε επίσης διαφορετική άποψη των πραγμάτων σε σχέση με το αν ήμασταν αγρότες.

Τα ανθρώπινα όντα ανήλθαν στην κορυφή της τροφικής αλυσίδας,όχι ανταγωνιζόμενοι μεταξύ τους και συνθλίβοντας ο ένας τον άλλον σε έναν αγώνα για ''να ξεπεράσουν ο ένας τον άλλο'', αλλά μέσω της συνεργασίας. Μόνο μέσω της συνεργασίας ήταν σε θέση οι άνθρωποι να συνδυάσουν τους πόρους τους, για να κυνηγήσουν, να χτίσουν καταφύγια και τελικά να καλλιεργήσουν σοδειές και να εξημερώσουν ζώα κλπ.

Ας δούμε απλά το παράδειγμα του ανθρώπινου μωρού. Σε σύγκριση με ένα ελάφι, το οποίο μπορεί να σταθεί όρθιο και να τρέχει μέσα σε λεπτά από τη γέννησή του, οι νέοι άνθρωποι είναι εντελώς αβοήθητοι για χρόνια. Τα ανθρώπινα μωρά δε θα μπορούσαν να επιβιώσουν ούτε και για μερικές μέρες χωρίς τη βοήθεια άλλων. Από αυτήν την άποψη, οι πρωτόγονοι άνθρωποι χρειάζονταν να συνεργαστούν αν ήθελαν να επιβιώσουν από τα στοιχεία της φύσης, τα άγρια ζώα, να βρουν αρκετή τροφή για να φάνε κλπ. Για το συντριπτικά μεγαλύτερο χρονικό διάστημα της ανθρώπινης ύπαρξης, δεν υπήρχαν τάξεις και ζούσαμε από κοινού σε μικρές φυλές, διαμοιράζοντας τη δουλειά και τον πλούτο ανάλογα με τις ανάγκες του καθενός.

Αν και επιφανειακά, φαίνεται ότι στις μέρες μας είμαστε όλοι ''άτομα'', η αλήθεια είναι πως είμαστε ακόμα περισσότερο εξαρτημένοι από χιλιάδες κυριολεκτικά, ίσως ακόμα και εκατομμύρια άλλους ανθρώπους ανά τον κόσμο. Μπορεί ο καθένας να σχεδιάσει ένα αυτοκίνητο, να εξορύξει και να επεξεργαστεί τα μέταλλα και τα άλλα υλικά που χρειάζονται, να χτίσει το εργοστάσιο και να συναρμολογήσει το αυτοκίνητο μόνος του; Θέτοντας και μόνο την ερώτηση, φαίνεται πόσο παράλογη είναι αυτή η ιδέα. Και τι γίνεται με το πετρέλαιο για να το κινήσει; Ή με τους δρόμους για να το οδηγήσει; Τι γίνεται με το φαγητό που τρώμε; Η λίστα συνεχίζεται και συνεχίζεται - και έχουμε αγγίξει μόνο την επιφάνεια. Είναι φανερό πως κάτω από τον καπιταλισμό, σχεδόν ο καθένας είναι έμμεσα συνδεδεμένος με όλους τους άλλους μέσω της παγκόσμιας αγοράς και της ανταλλαγής αγαθών.

Δουλεύουμε μαζί και ζούμε μαζί. Αλλά έχουμε αστυνομία τριγύρω 24 ώρες το 24ωρο ώστε να διασφαλίσει ότι δε θα σκοτώσουμε ο ένας τον άλλον; Τριγυρνάμε σκοτώνοντας ο ένας τον άλλον ώστε να ''να ξεπεράσουμε ο ένας τον άλλο''; Αν γινόταν αυτό, τότε δεν θα γινόταν ποτέ τίποτα και όλοι θα πεθαίναμε από την πείνα μέσα σε μερικές μέρες!

Τότε γιατί οι άνθρωποι έχουν αυτήν την παράξενη ιδέα ότι είμαστε όλοι ''άτομα''; Ξανά είναι οι συνθήκες που καθορίζουν τη συνείδηση. Ο Μαρξ και ο Ένγκελς εξήγησαν πως σε οποιαδήποτε κοινωνία,η κυρίαρχη ιδεολογία ήταν αυτή της άρχουσας τάξης. Σήμερα, αυτή είναι η ιδεολογία των καπιταλιστών - μια ιδεολογία απληστίας και ανταγωνισμού.

Η καπιταλιστική τάξη κάνει ότι περνάει από το χέρι της για να επηρεάσει τον τρόπο που σκεφτόμαστε. Μέσω της εκπαίδευσής μας, μέσω των ΜΜΕ, της θρησκείας κλπ, μεγαλώνουμε για να έχουμε τις αξίες του καπιταλιστικού συστήματος - την αντίληψη του να ''πατάς επί πτωμάτων'', η οποία υποστηρίζει πως ο μόνος τρόπος για να προχωρήσεις είναι να ποδοπατήσεις τους αντιπάλους σου. Μεγαλώνουμε για να αγνοούμε και να μη σκεφτόμαστε τίποτα για τους άστεγους, τους πεινασμένους, αυτούς που σκοτώνονται στον πόλεμο κλπ - ή στην καλύτερη περίπτωση να λέμε μια προσευχή για αυτούς και να δίνουμε μια μικρή ''ελεημοσύνη'' για να έχουμε ήσυχη τη συνείδησή μας.

Αυτές οι ''αξίες'' ωφελούν μόνο μια μικρή χούφτα ανθρώπων - τους υπέρ-πλούσιους καπιταλιστές!Οι υπόλοιποι, στις καθημερινές ζωές μας, δεν κερδίζουμε τίποτα από την ιδεολογία της απληστίας. Αυτό πού θέλουν οι περισσότεροι άνθρωποι είναι ειρήνη, σταθερότητα, μια αξιοπρεπή δουλειά, αξιοπρεπές σύστημα υγείας και εκπαίδευσης, ελεύθερο χρόνο για οικογένεια και αγαπημένους κλπ. Μόνο η καπιταλιστική τάξη είναι που ευνοείται από τον ατομικό ανταγωνισμό μιας επιχείρησης με μια άλλη.

Μια από τις κύριες αντιθέσεις της καπιταλιστικής κοινωνίας είναι το ότι έχουμε κοινωνική παραγωγή - δηλαδή παράγουμε τα πράγματα που χρησιμοποιούμε κοινωνικά, όπως το παράδειγμα του αυτοκινήτου που δόθηκε παραπάνω - αλλά ατομική ιδιοποίηση του περίσσιου πλούτου που παράγεται. Με άλλα λόγια, παράγουμε πλούτο κοινωνικά, αλλά το κέρδος πηγαίνει στα χέρια μιας μικρής μειοψηφίας! Οι χιλιάδες εργάτες που πραγματικά ξέρουν πως να παράγουν αυτοκίνητα σε ένα εργοστάσιο δεν αποφασίζουν τι θα παράγουν και πόσο ή τι να κάνουν με τον επιπλέον πλούτο - η καπιταλιστική τάξη αποφασίζει.

Οι σοσιαλιστές θέλουν να τελειώσουν αυτήν την αντίθεση με το να καθιερωθεί ο κοινωνικός έλεγχος πάνω στον κοινωνικά παραγόμενο πλούτο. Αυτός ο πλούτος, που παράγεται από εργαζόμενους ανθρώπους, θα μπορούσε έπειτα να χρησιμοποιηθεί για να παρέχονται καλύτεροι μισθοί, ασφάλιση, υγεία, εκπαίδευση, ασφαλείς συνθήκες, νέα τεχνολογία που θα μπορούσε να μειώσει την εργάσιμη ημέρα κλπ.

Αυτό δεν είναι μια ουτοπική ιδέα - τα προαπαιτούμενα υλικά για αυτήν ήδη υπάρχουν. Το μόνο εμπόδιο είναι η επιρροή που έχει η καπιταλιστική τάξη στην πολιτική και οικονομική εξουσία. Μόνο η ενότητα της παγκόσμιας εργατικής τάξης μπορεί να βάλλει τέλος σε αυτήν την κατάσταση και να τελειώσει τον τρόμο, την υποβάθμιση, τη φτώχεια και την αστάθεια του καπιταλιστικού συστήματος μια για πάντα. Τότε, ένας καινούριος κόσμος θα ανοιχτεί.

Φανταστείτε ένα μωρό να γενιέται σε έναν κόσμο χωρίς πείνα, χωρίς ελλείψεις, χωρίς φτώχεια, χωρίς ανεργία κλπ. Με τέτοιες επαναστατικά διαφορετικές συνθήκες, θα είχαν μια εντελώς διαφορετική συνείδηση - δηλαδή θα έβλεπαν τον κόσμο με έναν εντελώς διαφορετικό τρόπο απ' ότι εμείς σήμερα. Στα πλαίσια του σοσιαλισμού, οι άνθρωποι θα εκλαμβάνουν ο ένας τον άλλον σαν ανθρώπους και όχι σαν προιόντα που αγοράζονται και πωλούνται.

Ο λόγος για τον τεράστιο όγκο προβλημάτων που υποφέρουμε στον καπιταλισμό είναι η έλλειψη απλά δεν υπάρχουν αρκετά για να μοιραστούν αφού ο καπιταλισμός πάρει το μερίδιό του.Για να πάρουμε ένα παράδειγμα από τη φύση - αν πάρεις 100 αρουραίους και τους βάλεις μέσα σε ένα κλουβί με αρκετό φαγητό για 100 αρουραίους και μετά λίγο παραπάνω, θα έχεις υπάκουα, φιλικά και κοινωνικά ζώα απέναντί σου. Αλλά αν βάλεις αυτούς τους ίδιους 100 αρουραίους σε ένα κλουβί με αρκετή τροφή μόνο για 50 από αυτούς, γρήγορα θα δεις την κατάσταση να μετατρέπεται σε ένα φονικό, άπληστο, ιδιοτελές όργιο βίας και αιματοχυσίας. Φυσικά οι άνθρωποι και η κοινωνία τους είναι πολύ πιο σύνθετοι και σε διαφορετικό επίπεδο από 100 αρουραίους σε ένα κλουβί εργαστηρίου, αλλά το παράδειγμα απεικονίζει ένα σημαντικό νόημα.

Όπως όλοι ξέρουμε, πολλή από την έλλειψη που υπάρχει παράγεται τεχνητά.Το πρόβλημα στον καπιταλισμό δεν είναι ότι παράγουμε πολύ λίγα, αλλά ότι η δυνατότητα της κοινωνίας να παράγει ξεπερνά τη δυνατότητά μας να αγοράζουμε· οι παραγωγικές δυνάμεις ξεπερνούν την αγορά· τα αγαθά στοιβάζονται σε αποθήκες και εργοστάσια μένουν αδρανή, και όλα αυτά επειδή οι άνθρωποι δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα να πληρώσουν για να καταναλώσουν. Όπως είπε ο Μαρξ, στον καπιταλισμό υπάρχει το πρόβλημα της φτώχειας μέσα στην αφθονία.

''Η ανθρώπινη φύση'', όπως όλα τα πράγματα, βρίσκεται σε μια διαρκή κατάσταση αλλαγής. Το να δεχτεί κανείς ότι είναι χαραγμένη σε πέτρα για πάντα, δεν στέκει μπροστά και στην πιο απλή ανάλυση. Οι άνθρωποι έχουν δημιουργήσει θαυμαστές τραγωδίες, κωμωδίες, τραγούδια, ποιήματα, πίνακες ζωγραφίκης, γλυπτά και αμέτρητες άλλες εκφράσεις καλλιτεχνικής δημιουργικότητας οι οποίες είναι αντανάκλαση της κοσμοθεωρίας μας που αλλάζει σε κάθε δεδομένο χρόνο. Απλά ας κάνουμε μια βόλτα μέσα σε ένα μουσείο τέχνης, επιστήμης ή Ιστορίας και θα δούμε την συνείδηση της ανθρωπότητας που αλλάζει, γραφικά απεικονισμένη. Όπως εξήγησε ο Μαρξ, ''οι φιλόσοφοι ερμήνευσαν τον κόσμο με διάφορους τρόπους - το θέμα όμως, είναι να τον αλλάξουμε''. Και με αυτόν τον αλλαγμένο κόσμο, ο τρόπος σκέψης μας θα αλλάξει επίσης!

Τέλος

Μέλπω Α., Νίκος Σ., Μάχη Κ., Νίκος Θ. 

Μύθοι για τον Μαρξισμό - B' μέρος

Είναι οι Μαρξιστές υπέρ της βίας;

Αν οι Μαρξιστές υπερασπίζονται τα δημοκρατικά δικαιώματα, από που προκύπτούν η βίαιη επανάσταση, η “κόκκινη τρομοκρατία”, ο Κόκκινος Στρατός και ο εμφύλιος πόλεμος στη Ρωσία;

Πρέπει να ξεκινήσουμε τονίζοντας ότι οι Μαρξιστές είμαστε υπέρ της ειρηνικής επανάστασης. Αλλά είναι επίσης αλήθεια ότι οι Μαρξιστές δεν είμαστε πασιφιστές και αναγνωρίζουμε ότι στην προσπαθεια να αλλάξουμε την κοινωνία βάζοντας το πλουτο της κοινωνίας κατω από κοινωνικό και δημοκρατικό έλεγχο, η ιστορία μας διδάσκει ότι οι επαναστάτες θα αντιμετωπίσουν την βίαιη αντίσταση της παλιάς άρχουσας τάξης, που θα επιχειρήσει να υπερασπιστεί τα προνόμια της.

Πρέπει επίσης να τονιστεί ότι οι κατηγορίες ενάντια στους Μαρξιστές, ότι είμαστε υπέρ της βίας, είναι καθαρή υποκρισία εκ μέρους των καπιταλιστών. Κάθε φορά που πέφτει στο τραπέζι, πρέπει να θυμόμαστε το αίμα που χύνεται και τις σφαγές που γίνονται στον ίδιο τον καπιταλισμό. Τι μπορεί να ειπωθεί για τις μηεπανδρωμένες επιθέσεις στο Πακιστάν και τους πολέμους στο Ιράκ και το Αφγανιστάν; Τις κτηνώδεις δικτατορίες στη Λατινική Αμερική τις δεκαετίες του ’70 και του ’80 – στη Χιλή, την Αργεντινή, της Βραζιλία κλπ – που είχαν όλες την υποστήριξη των κυβερνήσεων των ΗΠΑ; 

Όμως δεν υπάρχει μεγαλύτερο παράδειγμα της φρικιαστικής βίας που ο καπιταλισμός επιφέρει, από τον Πρώτο και τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Μαζικές σφαγές με σκοπό το ξαναμοίρασμα της παγκόσμιας αγοράς ανάμεσα στις ιμπεριαλιστικές δυνάμεις.

Τι έχουν να πουν οι καπιταλιστές για τον Κρόμγουελ στην Αγγλία, τους Ιακωβίνους στην Γαλλία και τον επαναστατικό Αμερικάνικο εμφύλιο; Η άρχουσα τάξη κανει κάθε προσπάθεια σήμερα να διαστρεβλώσει, να αποκηρύξει και να μεταμφιέσει τις επαναστατικές και βίαιες μεθόδους που η ίδια χρησιμοποίησε για να σπάσει την κυριαρχία των φεουδαρχών και να εγκαθιδρύσουν τα δικά τους καθεστώτα. Οι άποικοι της Αμερικής σίγουρα δεν ήταν “ευγενικοί” όταν ξεφορτώνονταν τους νομιμόφρονες της Βρετανικής Αυτοκρατορίας στον πόλεμο της ανεξαρτησίας!

Και τέλος, τι έχουν να πουν οι καπιταλιστές για την συντριβή της Παρισινής Κομμούνας το 1871, όπου χιλιάδες αντρες, γυναίκες και παιδιά σφάχτηκαν και χιλιάδες άλλοι οδηγήθηκαν σε εξορία επειδή επιχείρησαν να δημιουργήσουν το πρώτο εργατικό καθεστώς στην ιστορία;

Τόση σύγχρονη ή ιστορική βία στο όνομα του καπιταλισμού – και όμως οι καπιταλιστές συκοφαντούν πικρόχολα την Ρωσική Επανάσταση και τους Μπολσεβίκους για τον εξής απλό λόγο: για πρώτη φορά στην ιστορία του καπιταλισμού, οι “δούλοι” αντεπιτέθηκαν και κατάφεραν να νικήσουν.

Αφού έχουμε αναφέρει όλα αυτά, πρέπει να τονίσουμε όμως ότι η Οκτωβριανή επανάσταση ήταν ίσως η λιγότερο αιματηρή επανάσταση στην ιστορία της ανθρωπότητας! Περισσότεροι άνθρωποι σκοτώθηκαν κατά την υποτίθεται “αναίμακτη” Φεβρουαριανή επανάσταση που ανέτρεψε τον Τσάρο και εγκαθίδρυσε την αστική δημοκρατία. Μάλιστα, περισσότεροι άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους ως ηθοποιοί σε ατυχήματα στα γυρίσματα της ταινίας “Οκτώβρης” του Σεργκέι Άιζενσταϊν, παρά στην πραγματική Οκτωβριανή Επανάσταση την οποία αναπαριστούσαν!

Δεν ήταν η επανάσταση των Μπολσεβίκων αυτή που ήταν βίαιη, αλλά η αντεπανάσταση της μειοψηφίας που προσπάθησε να την αντικρούσει. Αμέσως μετά την επανάσταση – που δεν ήταν “πραξικόπημα” αλλά ένα μαζικό κίνημα εργατών, στρατιωτών και αγροτών – τα εύπορα τμήματα της Ρωσικής κοινωνίας ξεκίνησαν μια εκστρατεία οικονομικού σαμποτάζ και στρατιωτικές επιχειρήσεις για να τσακίσουν την νέα εργατική κυβέρνηση. Είχαν τη βοήθεια σε αυτές τις δολοφονικές εκστρατείες, της εισβολής 21 ξένων στρατών, συμπεριλαμβανομένων των στρατευμάτων της Βρετανίας, της Γαλλίας, των ΗΠΑ και όλων των μεγάλων καπιταλιστικών δυνάμεων (καθώς και της Ελλάδας). Η τρομοκρατία των αντεπαναστατικών στρατών ήταν άμεση και ανηλεής, έχοντας σαν αποτέλεσμα πολλές εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι να δολοφονηθούν. 

Η άρχουσα τάξη λέει ότι το “σοσιαλιστικό πείραμα” της Σοβιετικής Ένωσης απέτυχε. Αλλά  ας φανταστούμε σε έναν επιστημονικό τομέα, να μπαίνει κάποιος μέσα σε ένα εργαστήριο κατά τη διάρκεια ενός πειράματος και να προσπαθεί να καταστρέψει τον ερευνητικό εξοπλισμό... και ύστερα να έχει το θράσος να διακηρύσσει ότι το πείραμα απέτυχε! Και όμως, αυτή είναι η λογική των καπιταλιστών σήμερα, οι οποίοι παραλείπουν να αναφέρουν ότι έχουν επέμβει στρατιωτικά σε κάθε απόπειρα στην ιστορία να χτιστεί μια σοσιαλιστική κοινωνία.
 

Πρέπει όμως να υπενθυμίσουμε ότι σήμερα, είναι τέτοια η αριθμητική δύναμη της παγκόσμιας εργατικής τάξης, που η δυνατότητα της διεξαγωγής ενός ειρηνικού μετασχηματισμού της κοινωνίας είναι καθόλα υπαρκτή. Ο μόνος παράγοντας που διατηρεί τον καπιταλισμό είναι οι ρεφορμιστές ηγέτες των εργατικών οργανώσεων που δεν έχουν την διάθεση να συγκρουστούν με τον καπιταλισμό και να προβάλλουν μια σοσιαλιστική εναλλακτική επιλογή. Ο “χαμένος κρίκος” είναι επομένως, η απουσία μιας συνειδητοποιημένης επαναστατικής ηγεσίας, οργανωμένης σαν ένα επαναστατικό κόμμα το οποίο θα μπορεί να συγκεντρώσει και να γενικεύσει τους επιμέρους αγώνες που διεξάγωνται καθημερινά σε διεθνές επίπεδο, ώστε να λειτουργήσει ως “μαμή της ιστορίας” και να βοηθήσει στο να γεννηθεί η νέα σοσιαλιστική κοινωνία με το ελάχιστο δυνατό κόστος για την ανθρωπότητα. Αυτό είναι το δικό μας καθήκον σήμερα!
 

Είναι αποτελεσματικός ο καπιταλισμός;

Πέρα από την συμπεριφορά των σοσιαλιστών σε ηθικό επίπεδο, γίνονται συχνά προσπάθειες  να αποδειχθει η αναποτελεσματικότητά του σοσιαλισμού σε σύγκριση με τον καπιταλισμό. Η φτώχεια των “σοσιαλιστικών” χωρών από την Κίνα του Μάο στην Κούβα του Κάστρο, από την Σοβιετική Ένωση στην Βόρεια Κορέα υψώνονται σαν φαντάσματα για να αποτρέπουν τους ανθρώπους να σκέφτονται μια ζωή πέρα από τον καπιταλισμό.

Το πρώτο πρόβλημα με αυτά τα επιχειρήματα είναι ότι αυτές οι χώρες χαρακτηρίζονται σοσιαλιστικές. Σίγουρα, σημαντικές πτυχές του σοσιαλισμού ήταν εμφανείς στη Σοβιετική Ένωση και συνεχίζουν να είναι στη Κούβα. Ωστόσο, παραμένουν μακριά από το να είναι υγιείς σοσιαλιστικές χώρες. Σε μια γνήσια σοσιαλιστική κοινωνία, η οικονομία δεν θα πρέπει να σχεδιάζεται από πάνω προς τα κάτω με βάση τις ορέξεις μιας γραφειοκρατικής κλίκας, αλλά από κάτω προς τα πάνω χρησιμοποιώντας ένα σύστημα δημοκρατικού εργατικού ελέγχου στους χώρους εργασίας και εκλεγμένων αντιπροσώπων σε εθνικό και διεθνές επίπεδο, προκειμένου να σχεδιαστεί δημοκρατικά ο τρόπος που χρησιμοποιούνται και διατίθενται οι πόροι της κοινωνίας.

Σε κάθε περίπτωση, η σύγκριση της Κούβας με τις προηγμένες καπιταλιστικές χώρες, είναι λανθασμένη. Εκτός από τα οφέλη που έχουν πάρει οι προηγμένες καπιταλιστικές χώρες, μετά από δεκαετίες σκληρής εκμετάλλευσης των αποικιών (όπως η Κούβα!), χώρες σαν την Κούβα ξεκίνησαν από πολύ χαμηλότερο οικονομικό επίπεδο ανάπτυξης. Μια πιο κατάλληλη σύγκριση θα ήταν με τα άλλα νησιά της Καραϊβικής όπου ο καπιταλισμός είχε την ευκαιρία να δείξει τι μπορεί να κάνει για τους ανθρώπους. Η Αϊτή είναι το καταλληλότερο παράδειγμα, ένα νησί σχεδόν συνώνυμο με την φτώχεια και την εκμετάλλευση των παιδιών από την Nike.

Κάτω από τις τεράστιες πιέσεις που δέχθηκε σε ιδιαίτερες περιστάσεις, η Ρωσική επανάσταση εκφυλίστηκε κατά την διάρκεια της δεκαετίας του 1920. Αυτό που ήταν αρχικά μια εργατική δημοκρατία με βάση τα νεαρά και υγιή σοβιέτ (τοπικά συμβούλια εργατών, στρατιωτών και αγροτών) κυριαρχήθηκε σε μεγάλο βαθμό από τη γραφειοκρατία του Κομμουνιστικού Κόμματος, επικεφαλής της οποίας ήταν ο Στάλιν.

Παρ’ όλα αυτά, μπορούμε να δούμε κατά τη διάρκεια του 20ου αιώνα την πρόοδο που έχει γίνει στον «κομμουνιστικό» κόσμο. Παρά την ασφυκτική γραφειοκρατία της, την άγρια βαρβαρότητα ενάντια στους αντιπάλους και τα συνεχή ζιγκ-ζαγκ στην πολιτικής της τροχιά, η Σοβιετική Ένωση κατάφερε να αποδείξει στον κόσμο την ανωτερότητα μιας οικονιμίας που βασίζεται στην εθνικοποιημένη βιομηχανία, παράγοντας τα απαραίτητα αγαθά σε μια σχεδιασμένη βάση.

Το 1917 η Ρωσία δεν είχε ακόμα απομακρυνθεί ολοκληρωτικά από την φεουδαρχία. Τα επόμενα χρόνια ρίχνεται ακόμα περισσότερο προς τα πίσω από τα γεγονότα που περιγράφηκαν παραπάνω. Κι όμως, φτάνοντας στην περίοδο του Β' Παγκοσμίου Πολέμου ήταν σε θέση να νικήσει τον στρατό του Χίτλερ χάρη στην εθνικοποιημένη σχεδιασμένη οικονομία. Ακόμα και μετά τον πόλεμο και χωρίς καμιά υποστήριξη από σχέδια Μάρσαλ, το σύνολο της βιομηχανίας της Ανατολικής Ευρώπης ξαναχτίστηκε μέσα σε λίγα χρόνια. Την δεκαετία του 1950 τα σταλινικά κράτη είχαν προηγμένη βιομηχανία και είχαν σημειώσει σημαντική πρόοδο στους τομείς της επιστήμης και του πολιτισμού και η ΕΣΣΔ ήταν η πρώτη χώρα που έστειλε έναν άνδρα, αλλά και μια γυναίκα, στο διάστημα.

Η σχεδιασμένη οικονομία είχε τη δυνατότητα να προσφέρει πλήρη απασχόληση, δωρεάν εκπαίδευση σε όλα τα επίπεδα και να χρηματοδοτήσει σημαντικά άλματα στην τεχνολογική ανάπτυξη, ακόμη και στη Ρωσία του Στάλιν και την Κούβα του Κάστρο. Όταν οι καπιταλιστικές χώρες παρέπαιαν κάτω από τα χτυπήματα της Μεγάλης Ύφεσης του '30, η σχεδιασμένη οικονομία της Σοβιετικής Ένωσης έδινε ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης πάνω από 20% και οι βαριές βιομηχανίες αναπτύχθηκαν κατά 400% την ίδια περίοδο.

Φυσικά, δεν πρέπει να ξεχνιούνται το φρικτό ανθρώπινο κόστος για πολλές από αυτές τις προόδους αλλά και οι στρεβλώσεις πάνω στους πολιτιστικούς και επιστημονικούς πειραματισμούς της εποχής από το Σταλινικό δόγμα.

Η άλλη πλευρά αυτού του νομίσματος είναι φυσικά οι οφέλη που είναι δυνατά σε μια υγιή σχεδιασμένη οικονομία υπό δημοκρατικό εργατικό έλεγχο, με πλήρη ελευθερία της επιστημονικής και κοινωνικής ανάπτυξης. Ακόμα και με όλα τα τρομερά ελαττώματα που υπήρχαν στο εκφυλισμένο μοντέλο σοσιαλισμού που υπήρχε στην ΕΣΣΔ, έγιναν επίσης απίστευτες προόδοι. Με αυτά τα δεδομένα, χρειάζεται μόνο μια μικρή άσκηση της φαντασίας για να φανούν οι δυνατότητες προόδου, αν εγκαθιδρυθεί μια υγιής εργατική δημοκρατία.

Ας συγκρίνει κανείς αυτό, με την κολοσσιαία σπατάλη στον καπιταλισμό, με τα βουνά των σκουπιδιών που πετιούνται σε χώρες του τρίτου κόσμου, με τη καταστροφή της ατμόσφαιρας της γης μέσω της χρήσης ορυκτών καυσίμων (και ιδιαίτερα με το “fracking”)  και με τις τεράστιες δαπάνες για στρατιωτικούς εξοπλισμούς.

Μας λένε ότι το «αόρατο χέρι» της αγοράς είναι ο πιο αποτελεσματικός τρόπος κατανομής των πόρων. Και όμως ζούμε στη χειρότερη κρίση του καπιταλισμού που έχει δει ποτέ η ιστορία, μια κρίση κατά την οποία οι τραπεζικοί λογαριασμοί των μεγαλύτερων εταιρειών στο Ηνωμένο Βασίλειο και τις ΗΠΑ κατέχουν σε μετρητά αθροιστικά 800 δις λίρες και 2 τρις δολάρια αντίστοιχα – χρημάτα τα οποία δεν θέλουν και δεν μπορούν να επενδύσουν γιατί δεν θα βγάλουν κέρδη.

Με ποιο τρόπο είναι αυτό αποτελεσματικό; Πως είναι αποτελεσματικό να υπάρχουν άδεια σπίτια και παράλληλα να υπάρχουν άστεγοι; Τα εργοστάσια και τα γραφεία να είναι σε αδράνεια όταν υπάρχουν τόσα πολλά που θέλει η κοινωνία; Να υπάρχουν εκατομμύρια άνθρωποι άνεργοι και ακόμα περισσότεροι που εργάζονται σε δύο δουλειές για να τα βγάλουν πέρα; Ωστόσο, αυτές οι αντιφάσεις είναι η λογική του καπιταλισμού.

Αιτήματα λοιπόν, όπως καθολική στέγαση, δουλειά για όλους, καθώς και κατάργηση όλων των εμποδίων για την δωρεάν εκπαίδευση και ιατροφαρμακευτική περίθαλψη. Το κύριο εμπόδιο σε αυτές τις απαιτήσεις για την ανάπτυξη της κοινωνίας είναι το καπιταλιστικό σύστημα - ένα σύστημα που αποδεικνύεται ότι είναι πολύ αναποτελεσματικό!

Συνεχίζεται

Μέλπω Α., Νίκος Σ., Μάχη Κ., Νίκος Θ.